Përgjigje të drejtpërdrejta

Jo. Shqipëria Bashkuar është një nismë qytetare dhe jopartiake.

Nuk mbështesim asnjë parti dhe asnjë kandidat. Nuk kërkojmë poste politike dhe nuk po ndërtojmë një strukturë për të sjellë një person apo grup të caktuar në pushtet.

Kërkesa jonë është e vetme dhe konkrete: krijimi i një qarku zgjedhor të posaçëm për diasporën, me përfaqësim të drejtpërdrejtë në Kuvend.

Jo, dhe reforma që kërkojmë e zvogëlon ndikimin e diasporës mbi garat e brendshme, në vend që ta rrisë.

Tani për tani, çdo fletë votimi e hedhur nga jashtë numërohet sikur të ishte hedhur në qarkun që votuesi la. Votat e diasporës shkojnë drejtpërdrejt në dymbëdhjetë garat e brendshme, ku ndihmojnë të vendosen ulëse në vende ku votuesi nuk jeton më.

Një qark i posaçëm i diasporës i nxjerr ato vota nga të dymbëdhjetat. Shqiptarët jashtë vendit do të votonin si një njësi e vetme zgjedhore për një numër të vogël ulësesh të tyren, dhe do të ndalonin së anuari garat në Korçë, Dibër apo Fier.

Pra, nëse kundërshtimi yt është se njerëzit jashtë vendit nuk duhet të zgjedhin deputetin e një qarku që e lanë, atëherë kjo reformë duhet ta duash. Është versioni i votimit të diasporës që e mban diasporën jashtë qarqeve të brendshme. Sistemi i sotëm është ai që na fut brenda tyre.

Nuk kërkojmë ta drejtojmë Shqipërinë nga jashtë. Kërkojmë një numër të përcaktuar ulësesh përgjegjëse ndaj shqiptarëve jashtë vendit, dhe që votat tona të mos bien më në gara që nuk janë tonat.

Sepse një kërkesë pa njerëz të identifikueshëm pas saj mund të shpërfillet lehtë.

Çdo regjistrim na ndihmon të tregojmë sa shqiptarë e mbështesin qarkun zgjedhor të diasporës, në cilat vende jetojnë mbështetësit, sa prej tyre janë shtetas dhe votues të mundshëm, dhe sa njerëz mund të mobilizohen kur kërkohet veprim.

Regjistrimi nuk është votë dhe nuk është peticion ligjor. Është hapi i parë për ndërtimin e një komuniteti të organizuar, të kontaktueshëm dhe me një kërkesë të përbashkët.

Po. Regjistrimi është plotësisht falas dhe zgjat më pak se dy minuta.

Nuk ka tarifë anëtarësimi dhe nuk je i detyruar të bësh donacion.

Të dhënat e tua përdoren vetëm për funksionimin dhe komunikimet e Shqipërisë së Bashkuar.

Ato na ndihmojnë të konfirmojmë se pas regjistrimeve qëndrojnë njerëz realë, të kuptojmë shtrirjen e diasporës sonë, të dërgojmë përditësime dhe thirrje për veprim, dhe të ndihmojmë mbështetësit me informacion për regjistrimin dhe votimin nga jashtë.

Të dhënat e tua nuk shiten dhe nuk ndahen me palë të treta për qëllime tregtare ose politike. Mund të kërkosh korrigjimin ose fshirjen e të dhënave të tua dhe mund të çregjistrohesh nga komunikimet tona në çdo kohë.

Kërkojmë krijimin e një qarku zgjedhor të posaçëm për diasporën, me vende të rezervuara në Kuvend.

Sot, votat e shqiptarëve jashtë vendit llogariten brenda 12 qarqeve ekzistuese, sipas qarkut të origjinës së secilit votues. Ne kërkojmë që votat e diasporës të bashkohen në një njësi zgjedhore të posaçme dhe të zgjedhin drejtpërdrejt përfaqësuesit e saj.

Kjo do të sillte përfaqësues të zgjedhur drejtpërdrejt nga diaspora, kandidatë që u përgjigjen votuesve jashtë vendit, përfaqësim të dallueshëm të interesave të diasporës dhe më shumë përgjegjshmëri politike ndaj shqiptarëve jashtë vendit.

Zgjedhjet e vitit 2025 shënuan herën e parë që shqiptarët jashtë vendit votuan nga vendet ku jetojnë. Ky ishte një hap i rëndësishëm.

Por votat e diasporës nuk u llogaritën në një qark të posaçëm. Ato u përfshinë në rezultatet e 12 qarqeve ekzistuese, sipas qarkut të origjinës së votuesit.

Kjo do të thotë se diaspora mund të ndikojë në rezultatet e partive brenda qarqeve, por nuk zgjedh deputetë të posaçëm që përfaqësojnë drejtpërdrejt shqiptarët jashtë vendit.

Problemi nuk është se votat nuk numërohen. Problemi është se numërohen në një sistem që nuk prodhon përfaqësim të drejtpërdrejtë për diasporën.

Në sistemin aktual, votat e diasporës ndahen mes 12 qarqeve.

Me një qark të posaçëm: votuesit jashtë vendit do të përbënin një njësi zgjedhore; votat e tyre do të llogariteshin së bashku; partitë ose kandidatët do të konkurronin posaçërisht për votën e diasporës; mandatet e caktuara për diasporën do të ndaheshin sipas rezultatit të atij qarku; dhe deputetët e zgjedhur do t'u përgjigjeshin drejtpërdrejt votuesve jashtë vendit.

Pra, ndryshimi është kalimi nga pjesëmarrja pa përfaqësim të posaçëm te përfaqësimi i drejtpërdrejtë.

Dyqind mijë nuk është një prag ligjor dhe nuk garanton automatikisht miratimin e reformës. Është një objektiv organizativ.

Një komunitet me rreth 200 mijë mbështetës të regjistruar, të kontaktueshëm dhe të shpërndarë në shumë vende do të kishte peshë të konsiderueshme publike dhe elektorale.

Ky numër do të na ndihmonte të tregonim se kërkesa ka mbështetje reale, të kërkonim që partitë të deklaronin qëndrimin e tyre, të informonim dhe mobilizonim votuesit, të organizonim takime dhe veprime publike, dhe të krijonim një kosto politike për shpërfilljen e diasporës.

Numri është mjet organizimi, jo zëvendësim për procesin ligjor.

Një listë emrash nuk bëhet ligj vetvetiu. Ajo tregon mbështetje dhe krijon presion publik.

Për të krijuar qarkun e diasporës, duhet të përgatitet një propozim ligjor dhe të miratohet nga Kuvendi. Në varësi të modelit juridik, mund të nevojiten ndryshime në Kodin Zgjedhor dhe ndoshta ndryshime kushtetuese.

Puna jonë është të ndërtojmë mbështetjen qytetare që e bën reformën politikisht të arsyeshme për t'u miratuar, më të vështirë për t'u shpërfillur dhe të matshme përmes qëndrimeve dhe votave të deputetëve.

Ne ndërtojmë presionin. Kuvendi miraton ligjin.

Problemet e sistemit janë pikërisht arsyeja pse organizimi ka rëndësi.

Vëzhguesit ndërkombëtarë kanë raportuar shqetësime për presion ndaj punonjësve publikë dhe votuesve, keqpërdorim të burimeve shtetërore, frikësim dhe raste të blerjes së votës në zgjedhjet e vitit 2025.

Shqiptarët jashtë vendit zakonisht nuk varen nga administrata shqiptare për punën, pagën ose shërbimet e tyre të përditshme. Kjo mund t'i bëjë më pak të ekspozuar ndaj disa formave të presionit vendor.

Por nuk pretendojmë se diaspora është e paprekshme nga propaganda, ndikimi partiak apo presioni familjar. Forca e saj është se mund të organizohet me më shumë pavarësi dhe t'u kërkojë llogari partive pa të njëjtat varësi që ekzistojnë brenda vendit.

Po. Disa vende evropiane përdorin zona zgjedhore të posaçme, vende të rezervuara ose forma të tjera përfaqësimi për qytetarët jashtë vendit.

Italia, Franca, Kroacia, Portugalia dhe Rumania kanë modele të ndryshme për përfaqësimin parlamentar të shtetasve të tyre jashtë vendit.

Nuk propozojmë që Shqipëria të kopjojë verbërisht një model të huaj. Kërkojmë që të studiohen këto modele dhe të ndërtohet një sistem i përshtatshëm për Shqipërinë.

Parimi është i provuar: qytetarët jashtë vendit mund të zgjedhin përfaqësues të lidhur drejtpërdrejt me ta.

Jo. Shqipëria duhet të drejtohet nga institucionet e saj dhe nga qytetarët që marrin pjesë në procesin demokratik. Diaspora nuk duhet të zëvendësojë qytetarët që jetojnë në Shqipëri.

Por shqiptarët jashtë vendit nuk janë të huaj ndaj vendit të tyre. Shumë prej tyre janë shtetas, kanë familje dhe pronë në Shqipëri, kontribuojnë ekonomikisht dhe kanë të drejtë vote.

Kërkojmë një numër të kufizuar mandatesh që përfaqësojnë diasporën brenda Kuvendit, jo kontroll të Kuvendit nga jashtë. Ky është përfaqësim, jo drejtim nga distanca.

Sepse pa mandate të posaçme, votat e diasporës vazhdojnë të bëhen pjesë e garave të 12 qarqeve dhe nuk krijojnë përfaqësim të dallueshëm.

Vendet e rezervuara sigurojnë që një pjesë e Kuvendit të zgjidhet drejtpërdrejt nga votuesit jashtë vendit, që çështjet e diasporës të kenë përfaqësues përgjegjës, që kandidatët të kërkojnë votën e diasporës me programe konkrete dhe që përfaqësuesit të japin llogari para elektoratit që i ka zgjedhur.

Numri dhe mënyra e ndarjes së mandateve duhet të përcaktohen përmes një procesi ligjor dhe teknik të besueshëm.

Jo. Qëllimi nuk është t'i japim diasporës votë më të fortë.

Qëllimi është që vota e saj të përkthehet në përfaqësim të drejtpërdrejtë, njësoj si vota e qytetarëve në qarqet e Shqipërisë.

Modeli duhet të respektojë barazinë e votës, proporcionalitetin dhe madhësinë e Kuvendit. Kërkojmë një formulë të drejtë, jo privilegj.

Kjo duhet të përcaktohet në ndryshimet ligjore.

Ligji duhet të vendosë rregulla të qarta për shtetësinë, vendbanimin, lidhjen me diasporën, mënyrën e kandidimit, deklarimin e interesave, financimin e fushatës dhe përgjegjshmërinë ndaj votuesve.

Qëllimi duhet të jetë që kandidatët të kenë lidhje reale me komunitetet që synojnë të përfaqësojnë. Nuk mjafton që partitë të vendosin emra simbolikë pa lidhje me diasporën.

Jo. Kushdo që mbështet misionin mund t'i bashkohet Shqipërisë së Bashkuar.

Megjithatë, vetëm shtetasit shqiptarë mund të votojnë në zgjedhjet e Shqipërisë. Prandaj pyesim për shtetësinë, në mënyrë që të kuptojmë sa prej mbështetësve janë edhe votues të mundshëm.

Edhe shqiptarët pa shtetësi aktive mund të ndihmojnë duke shpërndarë nismën, duke ndihmuar me organizimin, duke kontribuar me kohë ose aftësi, duke ndihmuar familjarët e tyre të informohen dhe duke mbështetur kërkesën publikisht.

Po. Shqipëria Bashkuar nuk kërkon që anëtarët të kenë të njëjtat bindje për çdo çështje. Mund të jesh i majtë, i djathtë, i qendrës ose pa përkatësi politike.

Ajo që na bashkon është një kërkesë e vetme: diaspora shqiptare duhet të ketë përfaqësim të drejtpërdrejtë në Kuvend.

Po. Mund të çregjistrohesh nga email-et tona në çdo kohë.

Mund të kërkosh gjithashtu një kopje të të dhënave të tua, korrigjimin e tyre, fshirjen e tyre ose ndalimin e komunikimeve.

Largimi nga lista nuk ka tarifë dhe nuk kërkon shpjegim.

Regjistrimi është falas.

Mund të kërkojmë kontribute vullnetare për të mbuluar shpenzime si teknologjia, komunikimi, materialet informuese, organizimi i aktiviteteve, kërkimi ligjor dhe zgjerimi i komunitetit.

Çdo kontribut duhet të jetë vullnetar dhe i ndarë nga e drejta për t'u bashkuar. Askush nuk duhet të paguajë për të qenë pjesë e nismës.

Shqipëria Bashkuar u krijua nga shqiptarë të diasporës që besojnë se përfaqësimi nuk duhet t'u lihet vetëm partive ekzistuese. Emrat dhe rolet e drejtuesve publikohen në faqen Rreth nesh.

Nisma duhet të funksionojë me përgjegjësi të përcaktuara, transparencë financiare, rregulla të brendshme, mbrojtje të të dhënave dhe kontroll ndaj konflikteve të interesit.

Askush nuk duhet të kërkojë besimin e publikut duke u fshehur pas një logoje.

Duke vendosur rregulla të qarta që në fillim.

Shqipëria Bashkuar duhet të ruajë ndalimin e mbështetjes për parti ose kandidatë, transparencën e financimit, deklarimin e konflikteve të interesit, kontrollin e përdorimit të listës së anëtarëve, vendimmarrjen sipas rregullave të publikuara dhe kufizime ndaj përdorimit të nismës për ambicie personale.

Nuk mjafton të deklarojmë se jemi jopartiakë. Duhet ta provojmë përmes mënyrës se si organizohemi.

Mund të shuhet vetëm nëse mbetet një reagim i çastit. Prandaj kjo nismë nuk është ndërtuar vetëm rreth protestës.

Po ndërtojmë një kërkesë të përcaktuar, një komunitet të regjistruar, një plan ligjor dhe politik, një rrjet ambasadorësh, komunikim të vazhdueshëm, matje të mbështetjes dhe hapa konkretë për çdo fazë.

Nuk mund të premtojmë se ndryshimi do të vijë shpejt. Mund të premtojmë se kërkesa nuk do të lihet pas sapo të mbarojë vëmendja e momentit.

Tre hapa. Së pari, shto emrin tënd dhe bëhu pjesë e komunitetit që mbështet qarkun zgjedhor të diasporës.

Së dyti, fto një shqiptar tjetër — ndaje nismën me një familjar, mik ose koleg jashtë vendit.

Së treti, përfshihu: apliko si vullnetar, ambasador ose anëtar i ekipit nëse ke kohë dhe aftësi për të kontribuar.